معين الدين محمد زمچى اسفزارى

280

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

چمن سيوّم از روضهء پنجم در ذكر « ترشيز » و « جوين » و « بحرآباد » و « اسفراين » و « جرجان » و « طبرستان » از جمله ولايات هرات « ترشيز » خطه‌ايست بانواع فواكه و اصناف محصولات آراسته ، آبى « 1 » آنجا از همهء ولايات « 2 » خراسان به مىشود « 3 » و نار شيرين فراوان دارد « 4 » ، و يكنوع نار از آنجا بهراة مىآرند كه او را « طبسى » ميگويند دانهء او خسته ندارد بغايت نازك و شيرين و لطيف ، و نار ارغند عظيم مشهور است « 5 » . و « از قند » و « درونه » و « بيرون » « 6 » از قريهاى ترشيز است . « 7 »

--> ( 1 ) - مج . مد : آبى . مك : ندارد . ( 2 ) - مج : از همهء خراسان . مك : از همهء ولايات خراسان . مد : از همهء مواضع خراسان . ( 3 ) - مج . مك : و نار . مد : و انار . ( 4 ) - مج . مك : و يك نوع نار از آنجا بهرات مىآرند كه او را « طبسى » ميگويند دانهء او خسته . مد : و يكنوع انار آنجا هست كه آن را « طبسى » ميگويند يك دانه او خسته . « طبسى » : اين كلمه در نسخه‌هاى مورد استناد ( مليسى ) و ( ملسى ) نوشته است ، و در منابع ديگر آن را طبسى نوشته‌اند متن قياسا اصلاح شد . ( 5 ) - مج : ارغند عظيم مشهور . مك : ارغند مشهور . مد : و انار ازغند مشهور . ( 6 ) - مج : بيرون ده . مك . مد : بيرون . ( 7 ) - « از جمله بلوكات تربت حيدريه ( ارغند ) مىباشد و از قراء اين بلوك : دهكدهء ارغند كه جاى خوش آب و هوا و درختان ميوه خاصه انار خوب بسيار دارد » راپرت خراسان اما دهكده‌هائى بنام ( درونه ) و ( بيرون ) در منابع به نظر نرسيد .